نگرشى بر واژه‏ های آیات 3-1 سوره یوسف

آغاز زيباترين داستان‏ها:

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

فولادوند: به نام خداوند رحمتگر مهربان

انصاریان: به نام خدا که رحمتش بی‌اندازه است و مهربانی‌اش همیشگی.

آشنايى با سوره يوسف

 اين سوره مباركه دوازدهمين سوره از سوره‏هاى قرآن شريف است. پيش از آغاز ترجمه و تفسير آن، به نكاتى از ويژگى‏هايش اشاره مى‏رود:

1 - نام سوره

نام بلند و تاريخى اين سوره مباركه، سوره «يوسف» است و به دو جهت به اين نام مبارك خوانده شده است:

نخست اينكه جز يكى چند آيه اين سوره دلنشين و پر جاذبه، همه آياتش داستان درس آموز و سرگذشت تفكّر انگيز قهرمان زيباترين داستان‏ها را به تابلو مى‏برد و بسيار طبيعى و مناسب است كه به اين نام خوانده شود.

ديگر اينكه در قرآن شريف كه 27 مرتبه نام قهرمان بهترين داستان‏ها حضرت يوسف آمده است، 25 مرتبه آن در اين سوره مى‏باشد؛ از اين رو اگر بخواهيم نام اين سوره را از آيه آيه و واژه واژه آن هم دريافت داريم، به همين نام بر خواهيم خورد.

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 3-1 سوره یوسف

آغاز زيباترين داستان‏ها:

 

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

فولادوند: به نام خداوند رحمتگر مهربان

انصاریان: به نام خدا که رحمتش بی‌اندازه است و مهربانی‌اش همیشگی.

آشنايى با سوره يوسف

 اين سوره مباركه دوازدهمين سوره از سوره‏هاى قرآن شريف است. پيش از آغاز ترجمه و تفسير آن، به نكاتى از ويژگى‏هايش اشاره مى‏رود:

1 - نام سوره

نام بلند و تاريخى اين سوره مباركه، سوره «يوسف» است و به دو جهت به اين نام مبارك خوانده شده است:

نخست اينكه جز يكى چند آيه اين سوره دلنشين و پر جاذبه، همه آياتش داستان درس آموز و سرگذشت تفكّر انگيز قهرمان زيباترين داستان‏ها را به تابلو مى‏برد و بسيار طبيعى و مناسب است كه به اين نام خوانده شود.

ديگر اينكه در قرآن شريف كه 27 مرتبه نام قهرمان بهترين داستان‏ها حضرت يوسف آمده است، 25 مرتبه آن در اين سوره مى‏باشد؛ از اين رو اگر بخواهيم نام اين سوره را از آيه آيه و واژه واژه آن هم دريافت داريم، به همين نام بر خواهيم خورد.

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 123-120 سوره هود

آثار تربيتى اين سرگذشت‏ها:

 

نُثَبِّتُ« تثبیت می کنیم ، استوار و محکم می کنیم »  فُؤَادَكَ« قلب تو » جَاءَكَ« آمد برای تو » مَوْعِظَةٌ« پند و اندرز» ذِكْرَى « تذکر ،یادآوری»  (120)

((اين آيات غرضى را كه سوره هود در صدد بيان آنست براى رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) خلاصه مى كند، و به او خبر مى دهد كه سوره مذكور بيان كننده حق كلام درباره مبداء و معاد و سنت جارى خدا در ميان بندگانش مى باشد. پس در حقيقت اين سوره براى آن حضرت جنبه تعليم حق ، و نسبت به مومنين جنبه موعظه و تذكر را دارد، همچنانكه نسبت به كفار كه از ايمان به خدا استنكاف مى ورزند جنبه اتمام حجّت و اسكات را دارد، پس به ايشان آخرين حجت خود را برسان و بگو هر چه مى خواهيد بكنيد ما هم هر چه به نظرمان رسيد مى كنيم ، تا ببينيم چگونه سنت خدايى آنطور كه خودش بيان داشته جريان مى يابد، و چگونه مصلحين را سعادتمند و مفسدين را بدبخت مى كند. و در آخر، آن حضرت را به عبادت خدا و توكل بر او توصيه مى كند، زيرا امر، همه اش ‍ به دست او است . ترجمه تفسير الميزان جلد 11 صفحه 96))

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 119-118 سوره هود

تنوع انديشه‏ ها و سليقه‏ ها:

 

لَوْ شَاءَ« اگر می خواست » أُمَّةً وَاحِدَةً« گروه متحد و یکپارچه » لَا يَزَالُونَ« همیشه هستند»  مُخْتَلِفِينَ« اختلاف کنندگان »  (118)

((مي فرمايد اگر خداوند اراده مي نمود همه مردم رابر دين حنيف و واحد قرار مي داد ولكن سنت الهي بر آنست كه به مردم اختيارداده تا با ميل خود هدايت يا ضلالت را انتخاب كنند و در عين حال خداوند همه مردم را بر فطرت توحيد و معرفت خود آفريده است ولي انحراف آنها ناشي ازپرده پوشي غفلت ، و نسيان از آن بوده و اختلافات آنان در امر دين بواسطه ستم و كينه ورزي نسبت به يكديگر است و با اينهمه آنها هرگز نمي توانند خدا را به ستوه آورند، چون او قادر مطلق است (كان الناس امه واحده فبعث الله النبيين مبشرين و منذرين و انزل معهم الكتاب بالحق ليحكم بين الناس فيما اختلفوا فيه و ما اختلف فيه الاالذين اوتوه من بعد ما جاءتهم البينات بغيا بينهم فهدي الله الذين امنوا لمااختلفوا فيه من الحق باذنه )(50)، مردم يك امت بودند و خداوند پيامبران را براي بشارت و انذار برگزيدتا با كتاب آسماني در ميان آنها حكم كنند و در آن كتاب اختلاف نكردند، مگربعد از آنكه به آنها علم و كتاب و معجزات آشكار داده شد، و از روي طغيان وستم مرتكب اختلاف شدند، لذا خداوند كساني را كه ايمان آوردند به اذن خوددر مسائل مورد اختلاف بسوي حق هدايت فرمود)، لذا اختلاف مردم در اموردنيايي امري طبيعي و فطريست ، اما اختلافات آنها بر سر دين انگيزه اش فقط ستم و تجاوز است .اطیب البیان ))

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 117-116 سوره هود

رابطه اختناق با انحطاط جامعه‏ها:

 

لَوْلَا كَانَ« چرا نبود »  الْقُرُونِ« قرن ها » أُولُو بَقِيَّةٍ « صاحبان باقیمانده ، (صاحبان فضل و دانش ، خردمندان خویشتندار)» يَنْهَوْنَ« جلوگیری می کنند»  مِّمَّنْ« از کسی که »  أَنجَيْنَا« نجات دادیم » اتَّبَعَ« پیروی کرد » مَا أُتْرِفُوا« آن نعمت و وسعتی که داده شده بودند » مُجْرِمِينَ« گناهکاران »  (116)

در اين آيات، قرآن شريف نخست به رابطه مرموزى كه ميان حاكميت اختناق و سكوت و بى‏تعهّدى عالمان و روشنفكران در برابر روند جامعه و تاريخ از يك سو، و انحطاط و سقوط و نابودى جامعه‏ها از سوى ديگر وجود دارد، پرداخته و مى‏فرمايد:

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 115-114 سوره هود

نماز يا برترين مرواريد درياى بندگى:

 

أَقِمِ« به پا دار » طَرَفَيِ النَّهَارِ« دو طرف روز » زُلَفًا« نزدیکی ها » زُلَفًامِّنَ اللَّيْلِ« نزدیکی ها و اوایل شب، ساعات اول شب» الْحَسَنَاتِ « نیکی ها ، خوبی ها » يُذْهِبْنَ « از بین می برد » السَّيِّئَاتِ« بدی ها » ذِكْرَى« تذکر ، یادآوری » الذَّاكِرِينَ« یاوری کنندگان ، متذکر شوندگان »  (114)

در اين آيه شريفه به نماز - كه ياد خدا وبرترين مرواريد درياى بندگى و آرام بخش قلب انسانها و اصلاحگر فرد و جامعه است - فرمان مى‏دهد و مى‏فرمايد:

وَاَقِمِ الصَّلوةَ

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 113-113 سوره هود

به بيدادگران تكيه نكنيد:

 

لَا تَرْكَنُوا« تکیه نکنید ، اعتماد نکنید از روی میل و علاقه » فَتَمَسَّكُمُ« پس می رسد به شما ، فرامی گیرد شما را » أَوْلِيَاءَ« دوستان ، سرپرستان »   لَا تُنصَرُونَ« یاری نمی شوید ، حمایت نمی شوید »  (113)

قرآن پس از فرمان پايدارى، اينك در اين آيه شريفه مردم را از خودنمايى و ظاهر سازى و روى آوردن به بيدادگران بر حذر داشته و مى‏فرمايد:

وَلاتَرْكَنُوا اِلىَ الَّذينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 112-109 سوره هود

فرمان پايدارى و پايمردى:

 

فَلَا تَكُ « پس نباش » مِرْيَةٍ« شک ، تردید ، اعتراض ، مجادله » يَعْبُدُ« پرستش می کنن»  هَؤُلَاءِ« اینان »  مَا يَعْبُدُونَ « پرستش نمی کنند » آبَاؤُهُم« پدران آنها » مُوَفُّوهُمْ « به طور کامل دهنده به آنها (به طور کامل اداکننده به ایشان) » نَصِيبَ« بهره » غَيْرَ مَنقُوصٍ« بدون نقص و کمبود »  (109)

((پس از آن كه داستانهاى امّتهاى گذشته و سرانجام شرك و فسق و لجبازى و انكار آيات خدا و استكبارشان را از قبول حق كه انبياى آنان بدان دعوت مى كردند، براى پيغمبر گراميش تفصيل داد خاطرنشان مى سازد كه چگونه رفتارشان ايشان را به هلاكت و عذاب استيصال و در آخرت و روزى كه اولين و آخرين يكجا جمع مى شوند به عذاب دائمى دوزخ مبتلا مى سازد و پس از آنكه در آيات گذشته آن تفصيلات را خلاصه نموده ، اينك در آيات مورد بحث به پيغمبرش دستور مى دهد كه او و هر كه پيرو اوست از آن داستانها عبرت گيرند و براى خود كسب يقين كنند، كه شرك و فساد در زمين آدمى را جز به سوى هلاكت و انقراض رهنمون نمى شود،

ترجمه تفسير الميزان جلد 11 صفحه 57

لا جرم مى بايستى دست از طريق عبوديّت برنداشته ، خويشتن دارى و نماز را شعار خود سازند، و بر ستمكاران ركون و اعتماد نكنند كه اگر چنين كنند آتش آنان را خواهد گرفت ، و ديگر جز خدا ياورى نخواهند داشت ، و كسى به كمكشان نخواهد شتافت ، و بايد بدانند كه هميشه برد، با خداست و منطق كفار هميشه منكوب و خوار است هر چند خدا چند صباحى مهلتشان دهد، چه اگر خدا مهلتشان مى دهد، جز براى اين نيست كه مى خواهد كلمه حق را كه قضا و قدرش بر تثبيت آن رانده شده استوار سازد (يعنى آنچه كه ايشان ، در قوّه دارند به فعليّت برساند و حجّت بر آنان تمام شود) و بزودى اين منظور در قيامت كه ايشان را به كيفر كردارشان مى رساند تاءمين و تكميل مى گردد.))

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 108-105 سوره هود

نيك بختان و تيره بختان روز رستاخيز:

 

لَا تَكَلَّمُ« سخن نمی گوید »  نَفْسٌ« کسی » بِإِذْنِهِ« با اجازه او » شَقِيٌّ« شقاوتمند » سَعِيدٌ « سعادت مند » (105)

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 104-100 سوره هود

پرتوى از سر گذشت و رسالت موسى:

 

أَنبَاءِ« خبرهای مهم »  الْقُرَى« آبادی ها ، قریه ها »  نَقُصُّهُ « ابزگو می کنیم آ ن را ، حکایت می کنیم آن را » قَائِمٌ« سرپا ، ایستاده » حَصِيدٌ« درو شده ، ویران شده ، خراب و نابود »  (100)

((در اين آيات به داستانهاى قبل بازگشت نموده و نظرى اجمالى و كلى در آنها نموده و سنت خدا را در ميان بندگانش خلاصه مى كند، و آثار شومى را كه شرك به خدا براى امم گذشته ببار آورد و آنان را به هلاكت در دنيا و عذاب جاودانه آخرت مبتلا نمود برمى شمارد تا عبرت گيران عبرت گيرند. ترجمه تفسير الميزان جلد 11 صفحه 5))

ادامه نوشته

نگرشى بر واژه‏ های آیات 99-96 سوره هود

پرتوى از سر گذشت و رسالت موسى:

 

أَنبَاءِ« خبرهای مهم »  الْقُرَى« آبادی ها ، قریه ها »  نَقُصُّهُ « ابزگو می کنیم آ ن را ، حکایت می کنیم آن را » قَائِمٌ« سرپا ، ایستاده » حَصِيدٌ« درو شده ، ویران شده ، خراب و نابود »  (100)

((در اين آيات به داستانهاى قبل بازگشت نموده و نظرى اجمالى و كلى در آنها نموده و سنت خدا را در ميان بندگانش خلاصه مى كند، و آثار شومى را كه شرك به خدا براى امم گذشته ببار آورد و آنان را به هلاكت در دنيا و عذاب جاودانه آخرت مبتلا نمود برمى شمارد تا عبرت گيران عبرت گيرند. ترجمه تفسير الميزان جلد 11 صفحه 5))

ادامه نوشته